Khắc phục tình trạng cá nổi đầu trong ao nuôi

1. Trường hợp cá nổi đầu do thiếu oxy:

Biểu hiện: Vào thời điểm lúc rạng sáng từ 1 - 4 giờ sáng cá có hiện tượng há miệng lấy oxy từ không khí trên mặt nước. Nếu cá thiếu oxy nhẹ tức là cá nổi đầu vẫn bơi lội linh hoạt, khi vỗ tay cá sẽ giật mình và lặn xuống thì đó là hiện tượng bình thường không cần phải khắc phục. Khi cá nổi đầu thành từng đàn tập chung ở góc ao và không có phản ứng với tiếng động hoặc cá nổi đầu đến 8 - 9 giờ sáng thì đó là hiện tượng cá thiếu oxy trầm trọng. 

Nguyên nhân: Chất lượng nước ao nuôi kém do thức ăn thừa và phân của cá tích tụ lâu ngày bị phân hủy làm giảm lượng oxy hòa tan trong nước hoặc do mật độ tảo phát triển quá dày về ban đêm khi tảo hô hấp hoặc khi tảo tàn gây ra hiện tượng cá thiếu oxy cục bộ vào ban đêm và gần sáng.

Biện pháp phòng tránh: Để tránh cá nổi đầu trong quá trình nuôi, người nuôi cần kiểm tra ao 2 lần/ngày và buổi sáng sớm và chiều tối, đặc biệt là thời điểm lúc rạng sáng để có biện pháp xử lý kịp thời. Cho cá ăn vừa đủ tránh cho thức ăn dư thừa, thường xuyên vớt thức ăn thừa đặc biệt là cây, cỏ, không dùng chất thải chăn nuôi gia súc, gia cầm trực tiếp xuống ao nuôi. Không nuôi cá với mật độ quá dày. Sử dụng các loại chế phẩm sinh học để phân hủy mùn bã hữu cơ và các thiệt bị phụ trợ như máy quạt nước, máy mủi khí để tăng hàm lượng oxy trong ao nuôi.

Các biện pháp khắc phục:

Nếu cá trong ao nổi đầu do thiếu oxy thì trước hết người nuôi cần triển khai công tác cấp cứu là cung cấp oxy bằng cách bổ sung cấp tốc các sản phẩm cung cấp oxy tức thời cho cá; bố trí máy quạt nước, máy sục khí, máy phun mưa… để tạo oxy trong nước. Ngoài ra người nuôi có thể thay nước hoặc bơm thêm nước vào trong ao, có thể cho cá ngừng ăn từ 2 - 3 ngày tùy theo tình hình nếu cá nổi đầu quá nhiều. Định kỳ từ 10 - 15 ngày/lần tiến hành xử lý môi trường ao nuôi bằng các chế phẩm sinh học để xử lý đáy ao phân hủy các chất hữu cơ dư thừa tích tụ đáy ao, giảm bùn đen, khí độc, tảo độc. 

Trường hợp mật độ tảo quá dày người nuôi có thể sử dụng các sản phẩm để diệt tảo, rong, rêu như: Đồng sunfat, BKC, chế phẩm diệt tảo… có bán trên thị trường.
Lưu ý: Tuyệt đối không xả trực tiếp phân chuồng xuống ao nuôi, vớt hết các cây, cỏ thừa để làm thông thoáng mặt nước ao.

2. Trường hợp cá nổi đầu do trúng độc

 Biểu hiện: Cá nhảy giãy giụa cho đến khi hôn mê, có loại biểu hiện bơi lờ đờ, bơi lội không định hướng, khi cá bị nặng thì toàn thân chuyển màu thâm đen, nhiều nhớt, mất năng lực hoạt động và chết hàng loạt, thậm chí chết cả ao nếu không có biện pháp chữa trị kịp thời.  

Biện pháp khắc phục: Khi phát hiện cá trong ao bị trúng độc mà nguồn nước không bị nhiễm độc cần bổ sung ngay nước mới. Tiến hành xả hết nước cũ trong ao đồng thời bổ sung nước mới. Ngoài ra cần phân tích nguyên nhân gây ngộ độc để có biện pháp xử lý. Ví dụ cá bị ngộ độc do tảo độc thì cần diệt tảo, cá bị ngộ độc do thức ăn thì ngừng không cho thức ăn đó…

3. Trường hợp cá nổi đầu do nhiễm bệnh ký sinh trùng

Biểu hiện: Cá nổi đầu trên mặt nước, cá ngứa ngáy có hiện tượng quay lắc đầu đồng thời da và mang tiết ra nhiều nhớt đục.

Biện pháp khắc phục: Có thể dùng đồng sunfat liều lượng 0,3 - 0,5g/m3 nước tạt xuống ao dùng liên tục từ 3 - 4 ngày hoặc dùng các loại thuốc đặc trị bệnh ký sinh trùng có bán trên thị trường.