Nâng cao chất lượng công tác tổ chức Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng

Chủ trì Hội thảo gồm: TS. Lê Xuân Thảo, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng bảo trợ Quỹ Hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) và đồng chí Hồ Đình Lưỡng - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ. 

Tham dự hội thảo có: GS.TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; đồng chí Hà Hoàng Yến, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam VIFOTEC; đại diện lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh thuộc Cụm thi đua các tỉnh Trung du và đồng bằng sông Hồng; lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa, các đồng chí lãnh đạo các doanh nghiệp tỉnh Phú Thọ, tỉnh Thanh Hóa; đại diện lãnh đạo các đơn vị đoạt giải cao tại Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định: Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là động lực quan trọng để nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và chát lượng tăng trưởng, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới. Nghị quyết ra đời đúng vào thời điểm, dân tộc ta tiến hành cuộc cách mạng mang tính bước ngoặt trong lịch sử về thực hiện sáp nhập tỉnh, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp. Chính vì vậy, việc tiếp tục nâng cao chất lượng các giải thưởng về khoa học và công nghệ, trong đó có Hội thi sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng các cấp trở thành thiết chế quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, góp phần phát hiện, tôn vinh và khuyến khích hoạt động cải tiến kỹ thuật, đam mê nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn trong mọi tầng lớp nhân dân.

Theo báo cáo đề dẫn hội thảo, Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc đã qua 37 lần tổ chức, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng bước sang năm thứ 22 và tại các địa phương, công tác tổ chức, triển khai Hội thi, Cuộc thi đã từng bước đi vào nền nếp, hiệu quả và chất lượng. 

Tỉnh Phú Thọ mới sau sáp nhập đã mở ra không gian phát triển mới, quy mô hơn, rộng lớn hơn, có thể nói là hình thành nên một vùng kinh tế nông nghiệp - công nghiệp - du lịch - dịch vụ trọng điểm, chiến lược phía Tây Thủ đô, trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Trung du và miền núi phía Bắc; tiềm lực kinh tế sau hợp nhất thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Tỉnh Phú Thọ đã xác định năm 2026 là năm tăng tốc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW trên địa bàn tỉnh; trong đó tập trung chỉ đạo quyết liệt, triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm, nền tảng đo lường được, đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực thúc đẩy tăng trưởng, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, trước hết thông qua nâng cao năng suất lao động, hiệu quả quản trị, chất lượng cung cấp dịch vụ công và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Phấn đấu đưa Phú Thọ trở thành một trong những địa phương tiên phong của cả nước trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trước quyết tâm chính trị của tỉnh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ xác định một trong những nhiệm vụ đặc biệt ưu tiên hàng đầu là nâng cao chất lượng công tác tổ chức, triển khai Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng trong tình mới với kỳ vọng cao nhất đó là: Đạt chỉ tiêu về số lượng công trình/giải pháp/ dự án tham gia cấp tỉnh tăng mạnh (năm 2026 đã có 618 dự án tham gia Cuộc thi cấp tỉnh, gấp 3 lần so với năm 2025; Hội thi dự kiến sẽ gấp 1,5 lần so với năm 2025); 80% công trình/giải pháp/dự án đoạt giải cấp tỉnh đều tập trung vào các giải pháp thực hiện Nghị quyết số 57/NQ-TW, phấn đấu đoạt nhiều giải cao tại Hội thi, Cuộc thi toàn quốc và các công trình/giải pháp/dự án đoạt giải được thương mại hóa, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ và tiếp tục được vinh danh tại các giải thưởng cao quý quốc gia và quốc tế.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đã tập trung thảo luận sâu vào các nội dung trọng tâm: (1) Giải pháp xây dựng hệ sinh thái giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức khoa học công nghệ, doanh nghiệp, nhà đầu tư và chủ thể sáng tạo ra các dự án/công trình/giải pháp có giá trị kinh tế - xã hội và thực tiễn cao. (2) Giải pháp thực hiện chuyển đổi số toàn diện trong công tác tuyên truyền, chỉ đạo, tổ chức, đôn đốc, tiếp nhận và chấm các dự án/công trình/giải pháp tham gia dự thi Hội thi, Cuộc thi các cấp. (3) Giải pháp đổi mới công tác phối hợp từ Trung ương đến tỉnh và cấp xã trong hỗ trợ, hướng dẫn, định hướng hoàn thiện các hồ sơ tham gia Hội thi, Cuộc thi các cấp đạt chất lượng. (4) Giải pháp đổi mới công tác truyền thông, tôn vinh các điển hình sáng tạo gắn với xây dựng thương hiệu của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, nhà trường. (5) Giải pháp xây dựng cơ chế khen thưởng, khích lệ tạo sự cộng hưởng lợi ích giữa chính quyền, doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị, nhà trường và chủ thể sáng tạo. (6) Giải pháp phát huy vai trò của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật trong xây dựng bộ tiêu chí chấm điểm, số hóa nguồn dữ liệu mở và mở rộng lĩnh vực dự thi đáp ứng yêu cầu trong kỷ nguyên số. (7) Giải pháp tăng cường sự tham gia của các hiệp hội, tổ chức (Hiệp hội doanh nghiệp, Hội đồng dòng họ, câu lạc bộ doanh nghiệp, doanh nhân) trong tập hợp, quy tụ, gắn kết các chủ thể sáng tạo tích cực tham gia nghiên cứu, ứng dụng các sáng kiến cải tiến kỹ thuật, đổi mới công nghệ và thực hiện chuyển đổi số, góp phần phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và củng cố vững chắc chính quyền địa phương 2 cấp. (8) Giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khoa học các cấp nhằm triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57/NQ-TW và quyết tâm tăng tốc, bứt phá xây dựng thành công chính quyền địa phương 2 cấp; góp phần tạo ra nhiều dự án/công trình/giải pháp đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho đất nước, địa phương. Cuối cùng một số doanh nghiệp, doanh nhân, tác giả đoạt giải cao tại các Hội thi, Giải thưởng toàn quốc và quốc tế chia sẻ thêm câu chuyện thành công và câu chuyện thất bại của doanh nghiệp trong việc từ bỏ lối sản xuất truyền thống sang ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kinh nghiệm, cơ chế khuyến khích người lao động tham gia phong trào sáng kiến tại đơn vị.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, GS.TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đánh giá, ghi nhận trách nhiệm của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ trong lựa chọn chủ đề và tổ chức thành công Hội thảo. Đồng chí khẳng đinh, hội thảo rất thiết thực, chủ đề hội thảo rất đúng, trúng với những nhiệm vụ đặt ra đối với việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị. Đồng chí cũng thống nhất chỉ đạo Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ cam kết cùng với Quỹ hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam tập trung chỉ đạo các nội dung góp ý kiến nghị tại hội thảo như: Điều chỉnh các lĩnh vực dự thi phù hợp với tình hình mới; sau các hội nghị tổng kết cần kết nối với các doanh nghiệp để triển khai hiệu quả các công trình/sáng kiến/dự án đoạt giải; kiến nghị các bộ, ngành có liên quan, với Chính phủ ban hành các cơ chế chính sách phù hợp với tiêu chí, bối cảnh mới; chia sẻ nền tảng số dùng chung, đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền…

Phát biểu kết luận tại Hội thảo, TS. Lê Xuân Thảo nhấn mạnh: Hội thảo đã thống nhất nhận thức sâu sắc hơn về vị trí, vai trò của Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật và Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng trong bối cảnh phát triển mới của đất nước. Hội thi và Cuộc thi không chỉ là những hoạt động phong trào mang tính thường niên, mà thực sự là môi trường quan trọng để phát hiện, bồi dưỡng và phát huy tiềm năng sáng tạo trong nhân dân; là cầu nối hiệu quả giữa nghiên cứu, sáng tạo với ứng dụng thực tiễn; góp phần hình thành nguồn nhân lực khoa học và công nghệ chất lượng cao cho đất nước.

Hội thảo ghi nhận những kết quả tích cực của phong trào sáng tạo kỹ thuật tại tỉnh Phú Thọ và nhiều địa phương trong thời gian qua. Phong trào sáng tạo kỹ thuật ngày càng phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu. Nhiều địa phương đã có những cách làm sáng tạo trong công tác tuyên truyền, vận động, tổ chức Hội thi và Cuộc thi; thu hút ngày càng nhiều nhà khoa học, kỹ sư, người lao động, học sinh và sinh viên tham gia.

Hội thảo thống nhất kiến nghị: (1) Đối với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam: Đề nghị sớm xây dựng và hoàn thiện phần mềm quản lý Hội thi/Cuộc thi dùng chung thống nhất trên toàn quốc để các địa phương dễ dàng liên thông, khai thác dữ liệu. (2) Đối với Quỹ Hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC): Tiếp tục đồng hành cùng Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, các địa phương, các nhà khoa học và doanh nghiệp trong việc đổi mới nội dung, nâng cao chất lượng tổ chức Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật toàn quốc và Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc; tăng cường hỗ trợ bảo hộ sở hữu trí tuệ; kết nối nguồn lực đầu tư; thúc đẩy thương mại hóa các công trình, giải pháp có giá trị thực tiễn cao. (3) Đối với UBND các tỉnh, thành phố: Đề nghị quan tâm, bố trí nguồn ngân sách thỏa đáng, đồng thời tạo cơ chế thuận lợi hỗ trợ xây dựng và vận hành Trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp của tỉnh. (4) Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo: Kiến nghị xem xét, bổ sung cơ chế cộng điểm ưu tiên hoặc tuyển thẳng đối với những học sinh đoạt giải cao tại Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng cấp Trung ương và cấp tỉnh có hàm lượng khoa học xuất sắc.