Hội thảo tư vấn, phản biện: Giải pháp quản lý, phát triển đàn ong theo hướng an toàn sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn thị trường trong nước và xuất khẩu

Dự hội thảo có ông Lương Thanh Nghị - Nguyên Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, nguyên đại sứ Việt Nam tại Úc, Đan Mạch và Ai-xơ-len; bà Nguyễn Thị Hồng Phượng - Uỷ viên Ban Chấp hành Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Phó Giám đốc điều hành Công ty TECHSIMEX; ông Nguyễn Văn Khoa - Chuyên gia về FTA thế hệ mới thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; PGS. TS Phạm Hồng Thái - Trung tâm Nghiên cứu Ong nhiệt đới, Học viện Nông nghiệp Việt Nam; ông Đinh Quyết Tâm - Chủ tịch Hội nuôi Ong Việt Nam; đại diện lãnh đạo các sở ngành: Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường, Liên minh Hợp tác xã; các đồng chí Thường trực, lãnh đạo Cụm thi đua số 5 thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh; một số chuyên gia, nhà khoa học và đại diện doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nuôi ong ở trong tỉnh.

Chủ trì hội thảo có các đồng chí: Hồ Đình Lưỡng - Uỷ viên Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh; đồng chí Lê Thị Nga - Uỷ viên Ban Thường vụ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Ong Tam Đảo.

Trong bối cảnh phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn và nâng cao giá trị gia tăng, nghề nuôi ong đang đứng trước những cơ hội mới. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những yêu cầu ngày càng cao. Thị trường hiện nay không chỉ quan tâm đến việc “có mật ong để bán”, mà ngày càng quan tâm đến: Mật ong được sản xuất ở đâu? Nguồn nguyên liệu có ổn định không? Quy trình nuôi có an toàn sinh học không? Có kiểm soát được thuốc thú y, hóa chất và các nguy cơ gây ô nhiễm không? Chất lượng sản phẩm có ổn định giữa các lô hàng không? Có truy xuất được nguồn gốc từ đàn ong, vùng hoa đến sản phẩm cuối cùng không?  Bao bì, nhãn hàng hóa, tiêu chuẩn chất lượng có đáp ứng yêu cầu của thị trường hay không? Và quan trọng hơn, sản phẩm có đủ năng lực cạnh tranh để tham gia các chuỗi phân phối hiện đại và thị trường quốc tế hay không? Chính những câu hỏi đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới tư duy về nghề nuôi ong. Không thể chỉ tiếp cận nuôi ong dưới góc độ kinh nghiệm sản xuất truyền thống, mà cần chuyển mạnh sang quản lý đàn ong bằng khoa học và dữ liệu; tổ chức sản xuất theo vùng nguyên liệu; kiểm soát chất lượng theo chuỗi; ứng dụng công nghệ; xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường. Đặc biệt trong bối cảnh tỉnh Phú Thọ mới sau sáp nhập có nhiều tiềm năng để phát triển mở rộng nuôi ong mật và đã từng bước chế biến được nhiều sản phẩm ong đa dạng, có thương hiệu, được công nhận sản phẩm OCOP từ 3 sao đến 5 sao cung cấp cho thị trường nội tiêu và xuất khẩu.

Tại hội thảo, sau khi nghe báo cáo tổng quan về ngành ong Việt Nam và tỉnh Phú Thọ của đại diện Công ty Cổ phẩn Ong Tam Đảo, các đại biểu tập trung trao đổi, tư vấn góp ý vào một số nhóm vấn đề trọng tâm gồm: Giải pháp nâng cao chất lượng và năng suất đàn ong; giải pháp xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, an toàn; bộ nguyên tắc hoặc quy trình nuôi ong theo hướng an toàn sinh học; giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu; giải pháp kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc; giải pháp xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường; định hướng ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; mô hình liên kết doanh nghiệp - hợp tác xã - hộ nuôi ong; giải pháp nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu; những kiến nghị về cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện. 

Phát biểu kết luận hội thảo, đồng chí Hồ Đình Lưỡng ghi nhận và đánh giá cao các chuyên gia, nhà khoa học, đại biểu đã dành thời gian nghiên cứu tài liệu, tham dự và đóng góp nhiều ý kiến khoa học, tâm huyết, trách nhiệm, sâu sắc và có giá trị thực tiễn đối với chủ đề hội thảo; đồng chí đã kết luận các nội dung được hội thảo thống nhất cao gồm: (1) Nghề nuôi ong Phú Thọ nói riêng và Việt Nam nói chung đang đứng trước yêu cầu phải chuyển mạnh từ sản xuất truyền thống sang sản xuất khoa học, an toàn và có kiểm soát; (2) Phát triển vùng nguyên liệu là một trong những điều kiện căn bản để xây dựng chuỗi giá trị mật ong bền vững; (3) Thích ứng với biến đổi khí hậu phải trở thành một nội dung thường xuyên trong quản lý và phát triển đàn ong; (4) Chất lượng sản phẩm là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh; (5) Muốn phát triển thị trường, đặc biệt là thị trường xuất khẩu, phải lấy tiêu chuẩn và nhu cầu thị trường làm định hướng sản xuất; đồng thời giao Tổ thư ký hội thảo tổng hợp chính xác, khách quan, đầy đủ các ý kiến tư vấn, góp ý và khẩn trương tham mưu tổng hợp, hoàn thiện báo cáo kết quả hội thảo để gửi đến các cơ quan có thẩm quyền, chính quyền địa phương, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ nuôi ong xem xét, quyết định và chỉ đạo quản lý, phát triển đàn ong theo hướng an toàn sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn thị trường trong nước và xuất khẩu trong những năm tới.