Bác Hồ với công tác rèn luyện, đào tạo đội ngũ cán bộ, đảng viên

Ngay từ thời kỳ chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức để thành lập Đảng ta, Nguyễn Ái Quốc đã viết tác phẩm Đường Kách mệnh, xuất bản năm 1927 ở Quảng Châu (Trung Quốc). Đường Kách mệnh gồm những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc tại lớp huấn luyện chính trị cho cán bộ của Hội Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí do Người tổ chức. Đây là cuốn sách lý luận đầu tiên của Đảng ta, đặt cơ sở tư tưởng cho đường lối của cách mạng Việt Nam. Trong cuốn sách, mở đầu Nguyễn Ái Quốc đã nêu lên những tiêu chí về “Tư cách một người cách mệnh” mà trước tiên phải là người có lập trường tư tưởng vững vàng, dũng cảm, kỷ luật nghiêm minh, dám hy sinh, không hiếu danh, không kiêu ngạo, không tham lam vật chất, chịu khó học hỏi, quyết đoán, đặc biệt là cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.

Sau khi thành lập Đảng, cuốn sách đã giúp cán bộ, đảng viên rèn luyện, phấn đấu để hoàn thành nhiệm vụ chính trị của mình; do vậy, Đảng ta mới có thể tập hợp được quần chúng, lãnh đạo công cuộc khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi trên cả nước, lập ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.

Những ngày đầu mới có chính quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc xây dựng bộ máy, coi đó là nhiệm vụ cấp bách để khẳng định vị thế của nhà nước ta không chỉ trong nước mà cả quốc tế.

Ngày 19/9/1945, chỉ 17 ngày sau khi đọc Tuyên ngôn độc lập, Bác Hồ đã viết bài báo: “Chính phủ là công bộc của dân” đăng trên báo Cứu Quốc số 46. Người khẳng định: “Các công việc của Chính phủ làm phải nhằm vào mục đích duy nhất là mưu tự do hạnh phúc cho mọi người. Cho nên Chính phủ nhân dân bao giờ cũng phải đặt quyền lợi dân lên trên hết thẩy…”.

Để thực hiện được những điều trên, Người nêu quan điểm: “Việc gì có lợi cho dân thì làm. Việc gì có hại cho dân thì phải tránh”. Đồng thời Người cũng yêu cầu đội ngũ cán bộ, đảng viên làm trong bộ máy nhà nước: “Phải chọn trong những người có công tâm, trung thành, sốt sắng với quyền lợi dân chúng, có năng lực làm việc, được đông đảo dân làng tín nhiệm…”. Viết ngắn gọn như vậy, nhưng Bác muốn nêu lên tiêu chí quan trọng nhất của người cán bộ lãnh đạo là có đức, có tài, có tâm và được nhân dân tin yêu mến phục.

Trong những ngày đầu của chính quyền mới, cán bộ còn thiếu lại chưa được trang bị kiến thức quản lý nhà nước, nên cán bộ trong bộ máy phạm nhiều khuyết điểm, trong đó có cả những khuyết điểm nghiêm trọng. Vì vậy, ngày 17/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Thư gửi Ủy ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng”, Người phê phán nghiêm khắc một số nơi chính quyền mắc phải những khuyết điểm mà chủ yếu do cá nhân cán bộ, đảng viên, đó là trái phép (nghĩa là làm vô nguyên tắc); hủ hóa (quên cả thanh liêm, đạo đức); tư túng (kéo bè, kéo cánh); chia rẽ (gây mất đoàn kết nội bộ) và kiêu ngạo (tự cao, coi thường người khác). Khi nói chuyện với cán bộ tỉnh Thanh Hóa ngày 20/2/1947, Người nêu câu hỏi: Cán bộ là gì? Người giải thích: “Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ có tốt, có chạy thì toàn bộ máy cũng tê liệt”. Người nêu lên 4 đức tính cán bộ cần phải có: “Mình đối với mình không được tự mãn, kiêu ngạo, hiếu danh; mình đối với đồng chí phải thân ái, đoàn kết, nhưng không che giấu khuyết điểm; mình đối với công việc phải tận tụy; mình đối với nhân dân, muốn cho dân phục phải được dân tin. Muốn cho dân tin phải thanh khiết”.

Vào tháng 10/1947, với bút danh X. Y. Z, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” gồm nhiều nội dung quan trọng, trong đó riêng về Đảng và đảng viên Người khái quát 12 điều, điều đầu tiên Người khẳng định rõ: “Đảng không phải là tổ chức để làm quan phát tài. Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho tổ quốc giầu mạnh, đồng bào sung sướng” và phận sự của đảng viên, cán bộ phải hiểu rõ: “vô luận lúc nào, vô luận việc gì, đảng viên và cán bộ phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau. Đó là nguyên tắc cao nhất của Đảng. Đó là tính Đảng”. Người còn viết: “Người đảng viên, người cán bộ tốt muốn trở thành người cách mạng chân chính, không có gì khó cả. Điều đó hoàn toàn do lòng mình mà ra” và thực hiện tốt 5 điều: Nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm.

Tháng 6/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết tác phẩm “Cần, kiệm, liêm, chính”, mở đầu Người viết: Trời có 4 mùa xuân, hạ, thu, đông. Đất có 4 phương đông, tây, nam, bắc. Người có 4 đức: Cần, kiệm, liêm, chính. Thiếu một mùa thì không thành trời, thiếu một phương thì không thành đất, thiếu một đức thì không thành người. Người nêu định nghĩa: Cần là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻo dai; kiệm là tiết kiệm, không hoang phí, xa xỉ; liêm là trong sạch, không tham lam; chính là không tà, là thẳng thắn, là thiện. Người khẳng định cần kiệm liêm là gốc rễ của chính; nhưng một người phải cần, kiệm, liêm, chính mới là “NGƯỜI HOÀN TOÀN”.

Trong 4 đức của con người, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt chú ý việc rèn luyện đức LIÊM. Người yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải giữ cho được đức liêm, mà “Trước nhất là cán bộ các cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ… Dù to hay nhỏ, có quyền mà thiếu lương tâm là có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút, có dịp dĩ công vi tư. Vì vậy, cán bộ phải thực hành chữ liêm trước, để làm kiểu mẫu cho dân”. Trước lúc đi xa về cõi vĩnh hằng, trong Di chúc Bác còn căn dặn: “Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”.

Những lời dạy bảo của Bác đối với nhiệm vụ xây dựng bộ máy Đảng, chính quyền và giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên là nội dung cốt lõi để ngày nay chúng ta đang ra sức học tập, tu dưỡng và làm theo. Các nghị quyết hội nghị Trung ương vừa qua là sự vận dụng các quan điểm của Bác Hồ vào điều kiện lịch sử mới, nhằm tạo ra những đột phá để Đảng ta hoàn thành sứ mệnh lịch sử mà nhân dân đã giao phó.